Komisja Europejska opublikowała projekt wytycznych dotyczących stosowania art. 50 AI Act, regulującego obowiązki przejrzystości dla dostawców i podmiotów stosujących systemy AI. Dokument koncentruje się przede wszystkim na praktycznej interpretacji obowiązków związanych z informowaniem użytkowników o interakcji z AI oraz oznaczaniem treści generowanych lub modyfikowanych przez sztuczną inteligencję.

Najobszerniejsza część projektu dotyczy obowiązków wynikających z art. 50 ust. 1 i 2 AI Act, a więc:

• obowiązku informowania użytkowników, że wchodzą w interakcję z systemem AI;
• obowiązku oznaczania treści syntetycznych (tekstów, obrazów, audio i wideo) jako wygenerowanych lub zmanipulowanych przez AI, w tym w formacie możliwym do automatycznego wykrywania (machine-readable).

Wytyczne omawiają również obowiązki informacyjne dotyczące:

• systemów kategoryzacji biometrycznej i rozpoznawania emocji (art. 50 ust. 3),
• systemów generujących deepfake’i oraz treści publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym (art. 50 ust. 4).

Na szczególną uwagę zasługuje praktyczny charakter projektu. Komisja zamieściła liczne przykłady zastosowania poszczególnych obowiązków oraz wyjątków od ich stosowania. To istotne ułatwienie dla organizacji przygotowujących procesy compliance pod AI Act.

Projekt podkreśla jednocześnie, że samo oznaczenie treści jako wygenerowanej przez AI nie przesądza o jej legalności. Oznaczenia mają jednak odgrywać istotną rolę w przeciwdziałaniu dezinformacji oraz ograniczaniu rozpowszechniania nielegalnych treści w internecie.

Wytyczne potwierdzają również szeroki zakres podmiotowy AI Act. Regulacja obejmuje nie tylko podmioty z UE, ale także organizacje spoza Unii, jeżeli ich systemy AI lub wyniki działania tych systemów są wykorzystywane na rynku unijnym.

Komisja wyraźnie akcentuje także komplementarność AI Act z innymi regulacjami europejskimi, w szczególności RODO, Digital Services Act, przepisami dotyczącymi ochrony konsumentów, regulacjami dotyczącymi nieuczciwej konkurencji, przepisami z zakresu mediów i reklamy.

W praktyce oznacza to konieczność budowania compliance AI w sposób horyzontalny – z uwzględnieniem wielu równolegle obowiązujących reżimów regulacyjnych.

Projekt wytycznych wydaje się spójny z równolegle przygotowywanym kodeksem dobrych praktyk dotyczącym obowiązków przejrzystości z art. 50 AI Act (Code of Practice on Transparency of AI-Generated Content). Z dotychczasowych informacji wynika jednak, że kodeks będzie miał bardziej techniczny charakter i skoncentruje się m.in. na standardach oznaczania oraz wykrywania treści generowanych przez AI.

Wytyczne – podobnie jak wcześniejsze dokumenty interpretacyjne dotyczące AI Act – mają mieć charakter niewiążący. Można jednak oczekiwać, że będą istotnym punktem odniesienia dla organów nadzorczych oraz praktyki rynkowej.

Obowiązki wynikające z art. 50 AI Act mają zacząć obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r. Jednocześnie w ramach prac nad projektem Digital Omnibus rozważane są możliwe modyfikacje dotyczące części obowiązków związanych z watermarkingiem i oznaczaniem treści generowanych przez AI.